Fjala e kryetarit të LPK-së, deputet në Kevendin e Kosovës, Emrush Xhemajli, lidhur me propozimligjin për përdorimin e gjuhëve

Prishtinë, 24 qershorj 2005

I nderuari Kryetar i Kuvendit, i nderuari Kryeministër dhe përfaqësues të kabinetit qeveritar, të nderuar kolegë dhe kolege deputetë

Për mendimin e LPK-së Ligji për përdorimin e gjuhëve duhet të kthehet, të konsultohet dhe të ripunohet dhe të sillet përsëri për shqyrtim në Kuvend. Pse? Një pjesë të pseve u thanë deri më tash nga deputetët.

E para. Në ligj nuk ka nene ku përcaktohet se cilat kritere duhet t’i plotësojë një gjuhë për të qenë zyrtare në nivel të Kosovës.

E dyta. Kosova nuk i ka kushtet që t’i shpërndajë dije e standarde gjithë botës.  Në kushtet që i kemi ne duhet të thirremi në një praktikë dikund si model për këtë materie që po trajtojmë. Ne jemi shumë dakord që të jetë përqindja e përdorimit të gjuhëve në komuna si në Finlandë ku mjafton përbërja 8 për qind  e një komuniteti për të qenë gjuhë zyrtare dhe e përdorueshme në komunë por jo sikurse është propozuar 6 përkatësisht 3 për qind.

E dyta, ky ligj është i natyrës së tillë saqë diskriminimi pozitiv të avancuar duhet konsultuar edhe me vendet fqinje jo aq për shkakun e Kosovës sa për stabilitetin në rajon.

Ne e dimë  se në vendet fqinje gjuhë zyrtare në një Komunë është ndryshe. Në Maqedoni një komunitet që e arrin vetëm 20 për qind të këtë përbërje të popullsisë e fiton të drejtën për të qenë gjuhë zyrtare, në Mal të Zi dhe në Serbi situate është edhe më e rëndë.

Nëse edhe shtetet fqinje nuk do të ishin në gjendje që të bëjnë një kuotë të përafërt të pranueshme për përdorimin e gjuhëve në nivel qendror dhe lokal atëherë do të kishte reagime të komuniteteve në shtetet fqinje, përkatësisht do të kërkonin ligj të ngjashëm si këtu dhe puna do të shkonte deri në atë shkallë saqë problemet do të reflektoheshin negativisht edhe në Kosovë sikurse ka ndodhur edhe për problemet tjera në të kaluarën.

Nëse ky ligj shkon, kështu siç është, detyrimisht Kuvendi i Kosovës do të bëhet propagandues i disa standardeve të paarritshme jo vetëm për vendet fqinje por edhe për vendet e Bashkimit Evropian dhe atëherë do të vije në pikëpyetje se a na pranon me këto standarde Bashkimi Evropian i cili mund të kërkojë të ndërrojmë këtë ligj, dhe pse ta punojmë dy herë, ndërsa nëse nuk kërkon që ta ndërrojmë ne do të kërkojmë që këto vende ta ndërrojnë ligjin nëse dëshirojnë të bashkohen me neve. Nëse dikush e konsideron këtë ironi atëherë ky kualifikim më se miri do t’i shkonte propozimligjit që e kemi në tavolinë.

Në arsyetimin që është dhënë për përpunimin e ligjit përmenden ekspertë të ndryshëm me përvoja në fushën e trajtimit të minoriteteve, por të gjithë këta ekspertë në vendet e tyre i kanë punët shumë keq në këtë fushë të jetës dhe legjislacionit. Ata janë sjell si socialistët utopistë duke i dhuruar buxhetit të Kosovës ngarkesë një faturë edhe ashtu të pa llogaritur mirë me mbi 2 milion Euro për përkthimet, buxhet vjetor sa i gjithë Kuvendit të Kosovës.

Llogaritë financiare nuk janë ndarë si në rastet tjera. Sa shkojnë për personel, përkthyes, për teknikë dhe sa për material shpenzues të byrove. Pra, po e ceku se me një llogaritje të thjeshtë fatura financiare del shumë më e madhe.